OMD-gids uitgereikt aan Burgy Bouw en Erfgoed Leiden

Op zaterdag 13 en zondag 14 september openen in Leiden maar liefst 32 monumentale panden hun deuren voor het publiek, tijdens de 39e editie van de Leidse Open Monumentendagen. Met de slogan ‘Gebouw(d) om te blijven’ staat landelijk het thema ‘erfgoed en architectuur’ centraal. Bezoekers krijgen een unieke kans om iconische en regulier niet toegankelijke monumenten van binnen te bekijken.

Parels van panden

Tot de open te stellen monumenten behoren het Stadhuis, het Gemeenlandshuis, de Pieterskerk en het Academiegebouw, maar ook het Gravensteen, de Meelfabriek en verborgen parels zoals stadsvilla’s in de binnenstad, op de Boerhaavelaan en het Ehrenfesthuis waar ooit Nobelprijswinnaar Paul Ehrenfest woonde en gasten als Einstein en Niels Bohr ontving.

Rondleidingen, muziek en activiteiten

In alle panden worden rondleidingen verzorgd. Op veel locaties zijn koren en muziekensembles te beluisteren. En op twee locaties is er theater. Voor liefhebbers zijn er twee verschillende lezingen en een film. En er is een speciale wandel- en fietsroute uitgezet langs monumentale hoogtepunten. Kinderen kunnen met de Kidsgids in hun hand op avontuur door de binnenstad. De Kidsgids wordt op Leidse basisscholen uitgedeeld aan leerlingen van groepen 5 t/m 8. Al speurend door de stad ontdekken kinderen met de gids het erfgoed op een speelse manier.

Levendig Ambachtsplein

Op het Ambachtsplein aan de Langegracht is een grote Ambachtenmarkt die jong en oud de gelegenheid biedt om kennis te maken met hedendaagse ambachten. Een heel mooie ‘doe het zelf – ervaring’ voor jongeren die een beroep in de richting van restauratie en onderhoud van monumenten ambiëren. De nog jongere bezoekers kunnen (za en zo 12-16u) hun eigen monument bouwen met kartonnen blokken en experimenteren met magnetische bouwmaterialen.

Gratis entree

De toegang tot alle monumenten en activiteiten is voor bezoekers gratis. Dit geldt ook voor Molen De Valk, Rijksmuseum Boerhaave, Pieterskerk en Hortus Botanicus. Voor enkele monumenten is vooraf reserveren via noodzakelijk. Dit staat bij het betreffende pand vermeld. De meest actuele programmering is te vinden op deze website. De papieren OMD-gids is vanaf 30 augustus verkrijgbaar bij het VVV-kantoor, het Stadhuis, bibliotheken en boekhandels. Tijdens het weekend is er ook een beknopte folder beschikbaar, waarvan ook een Engels versie verschijnt.

📅 Open Monumentendagen Leiden 🕒 Zaterdag 13 september: 12.00 – 17.00 uur 🕒 Zondag 14 september: 10.00 – 17.00 uur.

Volg @omdleiden op Instagram en Facebook voor updates, tips en achtergrondverhalen.

Voor de uitreiking van de OMD-gids en Kidsgids waren we te gast bij Ars Aemula Naturae. Uit handen van voorzitter Alexander Geertsema ontvingen de hoofdsponsoren Erfgoed Leiden en omstreken en Burgy Bouw en het eerste exemplaar.

Gebouw(d) om te blijven

Nieuw thema voor 2025 bekend. Open Monumentendag maakt deel uit van een groter geheel, de European Heritage Days (EHD). De European Heritage Days benoemen voor elk jaar het overkoepelende thema voor Open Monumentendag, waarbij het verzoek aan alle deelnemende landen is om dit thema te volgen. Voor 2025 is het aangereikte thema ‘Architectural Heritage‘ met de slogan ‘Windows to the past, doors to the future’. Elk jaar gebruiken we de handreiking als uitgangspunt om tot een Nederlandse invulling te komen. Voor deze editie gebruiken we in Nederland dit jaar de volgende themanaam en slogan:

Erfgoed & Architectuur
Gebouw(d) om te blijven

Met dit thema vieren we de prachtige verscheidenheid aan historische gebouwen die ons land verrijken. Van imposante kathedralen tot sfeervolle boerderijen en van romantische kastelen tot stille kloosters – elk monument vertelt een uniek verhaal over onze geschiedenis en culturele identiteit. Met zoveel verschillende bouwstijlen en functies biedt architectonisch erfgoed een kijk op het verleden. Daarom nemen we je dit jaar mee op een ontdekkingsreis langs bijzondere monumenten, elk met een eigen karakter en betekenis. Extra aandacht zal gaan naar:

• Architecten en hun meesterwerken
  Achter elk monument schuilt een of meerdere visionair(s). Denk aan beroemde Nederlandse architecten (van Cuypers tot Coenen), of aan buitenlandse architecten die invloed hadden op de Nederlandse bouwkunst. De Franse architect Daniel Marot (1660 – 1752) bijvoorbeeld, ontwierp onder andere Paleis ‘t Loo, Paleis Kneuterdijk en de Trêveszaal op het Binnenhof.
• Bouwstijlen en tijdperken
  Elke periode heeft haar eigen kenmerkende architectuur. Bewonder gebouwen in neoclassicistische stijl, ontdek de speelse vormen van de Amsterdamse School en Jugendstil, of sta stil bij recentere bouwstijlen zoals het brutalistische en Post 65-erfgoed, dat tegenwoordig vaak met de sloop wordt bedreigd.
• Ambacht en vakmanschap
  Van met de hand vervaardigd glas-in-lood tot verfijnde houtbewerking en smeedijzeren details – ambacht en vakmanschap maken monumenten tot unieke kunstwerken. Welke technieken en materialen werden gebruikt?

Meer informatie over de invulling van het programma en de opengestelde monumenten wordt de komende maanden bekendgemaakt.

Wil je als vrijwilliger een bijdrage leveren aan het weekend van 13 en 14 september? Stuur dan een mail naar info@omdleiden.nl. Lees op deze pagina de enthousiaste verhalen van onze vrijwilligers.

Ruim 17.000 bezoekers bij Open Monumentendagen Leiden

Stichting Open Monumentendagen Leiden kijkt met trots terug op een zeer geslaagde editie van het jaarlijkse evenement. Tijdens het weekend waren maar liefst 31 monumentale panden en locaties opengesteld voor het publiek. Deze unieke kans om het Leids erfgoed van dichtbij te bewonderen trok een indrukwekkend aantal van 17.040 bezoekers. In totaal werden er 51.121 bezoeken aan panden geregistreerd door de klikkers.

Gevarieerd programma en bijzondere locaties

Alexander Geertsema, voorzitter van Open Monumentendagen Leiden, spreekt enthousiast over het succes: “Dit jaar viel alles op zijn plek. We boden een divers programma aan met enkele unieke panden, waaronder monumenten in restauratie en verrassende locaties passend bij het thema Onderweg. Denk aan de Zijl- en Morspoort, enkele sleepboten en een beurtschip, maar ook populaire plekken zoals het Gravensteen, het Academiegebouw en het Gemeenlandshuis.”

Voor ieder wat wils

Naast de opengestelde panden werden er rondleidingen georganiseerd en waren er op verschillende locaties optredens van koren en muziekgezelschappen. Op het Ambachtsplein konden bezoekers genieten van een verzameling hedendaagse ambachten, met de steenhouwers van Bambam als middelpunt. Ook de kinderactiviteiten waren dit jaar op dit plein, wat in combinatie met de workshops van het Jeugdtheaterschool, rondom de liedjes van de 3 Oktobermusical ‘De nieuwe geuzen’, voor een gezellige sfeer zorgde.

Optocht oude voertuigen

Maar liefst 171 historische voertuigen reden vanuit Voorschoten dwars door de stad, over de oude route van de Blauwe Tram. Deze letterlijke verbinding met de regio sloot perfect aan bij het jaarthema ‘Onderweg’. Een aantal voertuigen stopte kort bij het Stadhuis aan de Breestraat, wat zorgde voor enkele prachtige fotomomenten.

Dank aan vrijwilligers en sponsoren

Met de inzet van meer dan 200 vrijwilligers verliep het evenement op rolletjes. Tijdens de afsluitende borrel werden alle vrijwilligers dan ook hartelijk bedankt voor hun bijdrage. “Zonder vrijwilligers zijn de Open Monumentendagen niet mogelijk,” benadrukte Geertsema. Hij sprak ook zijn dank uit aan de hoofdsponsoren, waaronder de gemeente Leiden, Erfgoed Leiden en Burgy Bouw, en noemde de waardevolle ondersteuning van Sligro en de Spar. “Dankzij de steun van onze sponsoren kunnen wij elk jaar opnieuw een succesvol evenement neerzetten. OMD Leiden is hen hiervoor zeer erkentelijk.”

Rondleider Dorian van 12 in het Jeugdjournaal

Eerste exemplaar OMD-gids uitgereikt

Tijdens een sfeervolle bijeenkomst in de Waalse Kerk werd het programmaboekje voor de Open Monumentendagen (OMD) Leiden 2024 gepresenteerd en uitgereikt aan Yvonne van Delft, wethouder cultuur van de gemeente Leiden. Het thema van dit jaar, ‘Onderweg: routes, netwerken en verbindingen’, krijgt in Leiden een unieke invulling. Alexander Geertsema, voorzitter van OMD Leiden, benadrukte in zijn toespraak het belang van het ontdekken van bijzondere monumenten dichtbij huis. Zo citeerde hij Godfried Bomans: ‘Wie veel reist, zal ervaren dat het interessante vaak al in de eigen straat te vinden is’.

Een rijk programma dankzij velen

Het programma heeft voor ieder wat wils en is mogelijk gemaakt dankzij de onmisbare inzet van talloze vrijwilligers. De voorzitter sprak dan ook zijn oprechte dank uit aan iedereen die heeft bijgedragen aan de totstandkoming van zowel het programma als de gids. Hij richtte daarbij speciale dank aan Saskia Leupen, die na 10 jaar trouwe dienst bij OMD een nieuwe uitdaging aangaat bij Erfgoed Leiden.

Bruisend Ambachtsplein

Dit jaar is de samenwerking met Bambam Restauratie Steenhouwers voortgezet, wat een bruisend Ambachtsplein oplevert met ambachtelijke demonstraties voor jong en oud. Nieuw in het programma is de uitbreiding van het korenprogramma naar een breder muziekprogramma, mogelijk gemaakt door de werkgroep Amateurkunst Leiden. De OMD Kidsactiviteiten, waaronder knutselen met Technika10 en muzikale optredens van de Jeugdtheaterschool Leiden, zorgen ervoor dat ook voor de jongste bezoekers genoeg te beleven valt.

Een digitaal tintje

Naast de papieren gids, die dit jaar milieuvriendelijk is gedrukt, is er veel aandacht voor digitale middelen. Via social media, de OMD-app en QR-codes in de panden kunnen bezoekers onderweg meer informatie opvragen over de monumenten die ze bezoeken. De QR-code op de achterzijde van het programmaboekje maakt het mogelijk om een bijdrage over te maken naar de OMD-stichting voor wie het evenement een warm hart toedraagt.

Op de foto: Arthur Barendsen (directeur Erfgoed Leiden), Alexander Geertsema (voorzitter OMD Leiden) en Kasper Burgy (Burgy Bouw).

Sponsoren in het zonnetje

De OMD Leiden 2024 belooft een boeiend weekend te worden, met diverse parels aan monumenten, rondleidingen en lezingen en een oldtimerrit door Leiden op zondag. De voorzitter sloot af met een dankwoord aan alle sponsoren, waaronder ELO, Burgy Bouwbedrijf en de gemeente Leiden, evenals de adverteerders en pandeigenaren. ‘Dankzij jullie geweldige steun kunnen we dit evenement jaar na jaar organiseren en de stad en regio deze geweldige ervaring bieden.’

Vooruitblik

De middag werd afgesloten met een toelichting door Hubert Mooiman over de geschiedenis van de Waalse kerk en een muzikaal intermezzo op het orgel door Erick van Bruggen. Vervolgens konden de aanwezigen onder het genot van een hapje en drankje vooruit blikken op het aanstaande OMD-weekend op 14 en 15 september.

Haal de gids op

In de loop van volgende week (2 september) is de OMD gids verkrijgbaar bij het VVV-kantoor, het gemeentehuis, bibliotheken en boekhandels. Er is ook een Nederlandse en Engelse folder waarin het programma kort beschreven staat.