Halverwege de 19e eeuw was het op het bolwerk gedaan met de rust. De begraafplaats en molen De Papegay maakten plaats voor de nieuwe bedrijvigheid van de Industriële Revolutie. In 1848 kwam er een gasfabriek die meer dan honderd jaar steenkoolgas zou gaan produceren. Als logische ondersteuning voor de gasfabriek werd in 1902 het Fabrieksmeter- en regulateursgebouw gebouwd. Hier werd de samenstelling van het gas gecontroleerd en werd er bijgehouden waar het gas naartoe ging. De gasfabriek ‘exporteerde’ gas naar tal van naburige gemeenten met behulp van een gasleiding van maar liefst 170 km. Het gebouw is opgetrokken in de destijds populaire chaletstijl met een overstekend dak en houten ornamenten. Het heeft prachtige verbindingen bij de trekstaven (de ijzeren stangen die de bouwdelen in toom houden) en versieringen in de bakstenen muren. Na de sluiting van de gasfabriek (1967) werd het gebouw gebruikt voor een bedrijfsschool en als politiebureau. Nu zit stichting De Leidse Deken er. Deze stichting doet onderzoek naar de geschiedenis van de dekennijverheid in Leiden en produceert met behulp van vrijwilligers opnieuw echte Leidse dekens. Het maakt nu deel uit van het Singelpark en daarmee is in dit voormalige industriële complex de rust teruggekeerd. / JC