10 Pieterskerkhof 40 (monumentaal woonhuis)

LET OP: Dit pand is alleen op zondag geopend en NIET op zaterdag zoals per abuis in de OMD-gids staat vermeld.

Pieterskerkhof 40 bestaat uit meerdere gebouwen, waarvan de voorbouw en de entree vanaf de straat zichtbaar zijn. Daarachter bevinden zich de achterbouw en de tuinvleugel, die tot aan de Pelgrimspoort doorlopen. De voorbouw is het oudste deel, vanwege de gebruikte kloostermoppen, de middeleeuwse tegels en de dikke muren te dateren rond 1275. Daarmee behoort het tot de oudste panden van Leiden. De achterbouw en tuinvleugel dateren van eind 14e eeuw. Het geheel was voor die tijd zo groot en imponerend dat het een stadskasteel werd genoemd. Het complex is dikwijls ingrijpend verbouwd: nieuwe gevels, gewijzigd dak en nieuwe haarden. De tuinvleugel werd ten behoeve van een keuken uitgebreid met een extra gedeelte. In 1799 werd hier het eerste academisch ziekenhuis gevestigd. Er was ruimte voor 32 patiënten: vrouwen beneden, mannen boven. Vanaf 1818 was er een nieuwe bewoner: het Wees- en Oudeliedenhuis van de Waals-hervormde gemeente, die vanaf 1890 op haar beurt opgevolgd werd door de Waalse bibliotheek. Deze was opgericht in 1852 om de geschiedenis vast te leggen van gevluchte Waalse calvinisten en hugenoten. Na 1973 is het pand gesplitst in zes appartementen voor particulier gebruik. Zo is Pieterskerkhof 40 een mooi voorbeeld van gebouwd om te blijven.

Wist je dat?

… één van de professoren van het ziekenhuis zo slecht ter been was dat hij alleen patiënten op de begane grond hielp.