05 Vm. Kweekschool voor Zeevaart

Een Kweekschool voor Zeevaart in een stad zonder zee; in Leiden kon het. De opleiding tot matroos bij de marine kwam er in 1855 en was erop gericht arme jongens en wezen te behoeden voor het slechte pad. De lessen vonden eerst plaats in een bestaand gebouw op het bolwerk waar eerder de molen van Rembrandts vader stond. In 1859 werd dit vervangen door een nieuw gebouw, waardoor de instelling tot een internaat kon uitgroeien. Honderden jongens, uit Leiden maar ook van elders, doorliepen de opleiding. De praktische vaardigheden leerden ze op een kanonneerboot in het Galgewater. In 1879 is het huidige hoofdgebouw neergezet, op een stuk grond dat aangeplempt was in de Witte Singel. De architecten C. Blansjaar en P.C. Lancel ontwierpen het in de toen modieuze eclectische neorenaissancestijl. Zowel de buiten- als de binnenzijde van het gebouw verraden de oorspronkelijke functie.  Boven de entree bevindt zich een reliëf met attributen uit de zeevaart en de constructie van het dak is geïnspireerd op een scheepskiel. De opleiding kwam ten einde in 1914. Hierna huisvestte het gebouw tot 1973 nog verschillende marine-opleidingen en –diensten, voordat het in particuliere handen kwam. Naar verwachting zal het Pascal Instituut van de universiteit dit rijksmonument in 2026 betrekken. /RS

Wist je dat?

... de leerlingen van de kweekschool in hangmatten sliepen om het leven op een schip na te bootsen?